IFSB, tekafülde risk yönetimi standardı için taslak yayımladı

İslami Finansal Hizmetler Kurulu (IFSB), tekafül (İslami sigorta) alanındaki risk yönetimi standardını revize etmek için görüşe açık bir taslak (exposure draft) yayımladı. "Revised Standard on Risk Management for Takaful Undertakings Exposure Draft" başlıklı belge, IFSB'nin Aralık 2013'te çıkardığı IFSB-14: "Standard on Risk Management for Takaful (Islamic Insurance) Undertakings" metnini güncelliyor. Belgede, o tarihten bu yana sigortacılıkta risk yönetimine ilişkin uluslararası standartların ve en iyi uygulamaların önemli ölçüde ilerlediği belirtiliyor.

Taslak, Uluslararası Sigorta Denetçileri Birliği'nin (IAIS) 2019'da revize Sigortacılık Temel İlkeleri'ni (ICP) kabul ettiğini ve sigorta sektöründe risk yönetimi konusunda denetçilere destek olmak için çeşitli denetim belgeleri yayımladığını hatırlatıyor. IFSB de 2022'de IFSB-27: "Core Principles for Islamic Finance Regulation [Takaful Segment]" belgesini çıkarmıştı. IFSB'ye göre IFSB-14'ün revizyonu, standardı IFSB-27 ile uyumlu hale getirmeyi ve bu gelişmeleri yansıtmayı amaçlıyor; revize metin IAIS'in ilgili rehberliğini de tamamlayacak.

Standart, düzenleyici ve denetleyici otoritelere (RSA) tekafül faaliyetlerinin niteliğini, ölçeğini ve karmaşıklığını uygun biçimde yansıtan denetim beklentileri ile risk yönetimi gereklilikleri geliştirmelerinde yol gösteriyor. Belgeye göre standart, sektörde sağlam ve etkin risk yönetimi uygulamalarını da teşvik ediyor. Metin, Tekafül Temel İlkeleri'ni (TCP) tamamlayan ek rehberlik sunuyor ve özellikle TCP 9 "Risk Yönetimi ve İç Kontroller" ile TCP 16 "Ödeme Gücü Amacıyla Kurumsal Risk Yönetimi" ilkelerine odaklanıyor.

Standart, aile tekafülü, genel tekafül ya da kompozit tekafül faaliyeti için lisanslı tüm tekafül kuruluşlarını (TU) kapsıyor. Tekafül pencereleri ve iştirakler de operasyonel yapılarındaki farkları yansıtacak gerekli değişikliklerle standarda tabi tutuluyor; ancak taslağa göre bu değişiklikler tekafül fonlarının ayrıştırılmasını ya da katılımcıların korunmasını zayıflatmamalı. Retekafül kuruluşları ise kendine özgü operasyonel özellikleri ve risk profilleri nedeniyle kapsam dışında bırakıldı. Belgede, retekafül faaliyetlerinin daha büyük ölçekli ve çoğu zaman sınır ötesi unsurlar içeren daha karmaşık risk portföylerini kapsadığı, birincil tekafül kuruluşlarından farklı, gelişmiş risk yönetimi çerçeveleri gerektirdiği ifade ediliyor.

Taslağa göre standardın etkin uygulanması, fon ayrıştırmasını tanıyan destekleyici hukuki ve düzenleyici temeller gerektiriyor. IFSB, denetçilerin fon ayrıştırmasının önündeki hukuki engelleri, özellikle ayrıştırılmış fonların net mülkiyet ve haklara sahip ayrı tüzel kişilikler olup olmadığına dair belirsizlikleri tespit etmesi gerektiğini vurguluyor. Belirsizlik bulunan durumlarda denetçilerin ilgili otoritelerle birlikte çalışarak fonların mülkiyeti ve bunlara bağlı haklar konusunda hukuki netlik sağlaması, gerektiğinde yasal ya da düzenleyici reformu savunması öngörülüyor.

Taslak, üç ana başlık altında şu alanları ele alıyor:

• Tekafül kuruluşlarının risk yönetimine özgü riskler ve hususlar: fon ayrıştırması, emanet (fiduciary) sorumlulukları, fonun finansal sağlamlığı, İslami finans piyasalarının gelişmişlik düzeyi, retekafül kapasitesi, grup yapısı ve pencere faaliyetlerine ilişkin hususlar, katılımcıların beklentileri, şeriat uyumsuzluğu riski
• Risk yönetimi ve iç kontroller: risk yönetimi ve iç kontrol sistemleri, iç kontrol sistemi, önemli faaliyetlerin dış kaynak kullanımı
• Risk bazlı denetim: risk değerlendirmesi, denetim müdahalesi ve tepkisi, denetim uzmanlığı ve kaynakları